ตัวพิมพ์ตะกั่วถือกำเนิดขึ้นเมื่อกว่าสองร้อยปีที่แล้ว หากเปรียบเทียบว่าชาวนาคือกระดูกสันหลังของชาติ ตัวพิมพ์ตะกั่วก็ถือว่าเป็นกระดูกสันหลังของงานพิมพ์และงานออกแบบกราฟิกไทยเช่นกัน ในอดีตเราจะพบเห็นตัวอักษรที่เกิดจากตัวพิมพ์ตะกั่วในชีวิตประจำวันมากมายตั้งแต่ในบ้านเรือน ห้องสมุด สำนักงาน ไปจนท้องถนน โดยปรากฏอยู่ในรูปของหนังสือ นวนิยายไปจนใบเสร็จและเรียงเบอร์! ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นกลไกสำคัญที่กระจายความรู้ จากยุคแรกสู่ยุคพัฒนา เข้าสู่จุดสูงสุดเมื่อเป็นส่วนหนึ่งของการอ่านออกเขียนได้ของคนไทยทั้งประเทศ

ซึ่งในปัจจุบัน ถึงแม้ตัวพิมพ์ตะกั่วจะถูกลดบทบบาทลงเนื่องจากเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์กราฟิกและการพิมพ์แบบออฟเซ็ท แต่มรดกที่ตัวพิมพ์ตะกั่วได้ทิ้งไว้ให้แก่สังคมก็ถือว่าเป็นรากฐานสำคัญแก่วงการออกแบบในปัจจุบัน ซึ่งอาจจะต้องถือเป็นคุณูปการของบุคคลสำคัญที่คิดค้นนวัตกรรมของการพิมพ์ในอดีต อย่างหมดบรัดเล บาทหลวงปาลเลอกัวซ์ กรมพระยานริศรานุวัตติวงศ์ นายโง้วเพ็กง้ำ นายทองเติม เสมรสุต นายมานพ ศรีสมพร รวมไปถึงนักออกแบบยุคปัจจุบัน

ภาพยนตร์สารคดีสั้นเรื่อง ตัวพิมพ์ตะกั่ว (ไทย) ชุดนี้จะพาผู้ชมเข้าไปสำรวจย้อนไปจนถึงอดีต ในยุคก่อกำเนิดของตัวพิมพ์ยุคแรก รวมไปถึงการบันทึกบทบาทร่วมสมัยที่การพิมพ์และการหล่อตัวพิมพ์กำลังจะหมดไป เพราะขณะนี้โรงหล่อตัวพิมพ์โรงสุดท้ายกำลังใกล้เลิกกิจการแล้ว

ภาพยนตร์จะถูกแบ่งออกเป็นภาพยนตร์ขนาดสั้นประมาณ 10 เรื่อง เรื่องละประมาณ 5-10 นาที แบ่งเป็น 5 กลุ่ม โดยจะเป็นการสำรวจในแง่มุมต่างๆ อย่างในกลุ่มแรกจะเป็นข้อมูลประวัติศาสตร์ กระบวนการคิดค้นของเจมส์ โลว์ , บรัดเล และฝรั่งเศส ซึ่งเป็น 3 ตัวพิมพ์ในยุคตั้งไข่ นอกจากนั้นก็จะมี “อัมพวา” ประวัติศาสตร์มีชีวิตของตัวตะกั่ว กลุ่มที่ 2 เป็นเรื่องความงามที่เกิดจากสัมผัสและแรงกด กลุ่มที่ 3 นำเสนอกายภาพของตัวพิมพ์ตะกั่ว เช่น ขนาดและสัดส่วน ที่เป็นมรดกสู่ตัวพิมพ์ดิจิทัล ซึ่งจะมีการตั้งคำถามย้อนกลับไปว่า การพิมพ์ตะกั่วคืออะไร ในกลุ่มที่ 4 จะเป็นเรื่องความตื่นเต้นในวันหวยออก จากโต๊ะเรียงถึง 4 แยก กลุ่มสุดท้ายคือ ลมหายใจของตัวตะกั่ว โดยจะนำเสนอเรื่องราวของโรงหล่อ “รุ่งเรืองอักษร” ซึ่งเป็นโรงหล่อโรงสุดท้าย